home - Waarom: Neurologische niveaus

Neurologische niveaus in NLP 

Robert Dilts heeft dit model ontwikkeld op grond van Gregory Bateson’s
“Steps to an ecology of mind”.

Het model
Wat kun je met dit model?

Het model van de neurologische niveaus.

Het model van de neurologische niveaus is bruikbaar bij het analyseren van relaties en situaties, het verkrijgen van inzicht in het eigen en andermans model van de wereld.

Leren en veranderen kan zich voordoen op verschillende neurologische niveaus.

Omgeving

Datgene waar we op reageren, wat ons omringt, de andere mensen met wie we in aanraking komen. Alles wat buiten het individu of de organisatie ligt.

Gedrag

De specifieke handelingen die we uitvoeren, ongeacht ons vermogen. Al datgene dat met een filmcamera vast te leggen valt. Dit is echter slechts het topje van de ijsberg.

Vaardigheden

Vaardigheden, bekwaamheden, kwaliteiten, talenten, hulpbronnen en tactieken waar we in ons bestaan gebruik van maken.

Waarden/overtuigingen

Het scala van ideeën die we voor waar aanhouden en die we gebruiken als basis voor ons dagelijks handelen. Onze overtuigingen kunnen ons toestaan bepaalde dingen te doen, maar kunnen ons evenzeer beperkingen opleggen. Waarden zijn de dingen die we belangrijk vinden in het leven dat we leiden. Ook zij vormen een sterke sturing in ons handelen.

Identiteit

Het fundamentele Ik-gevoel, hoe een persoon over zichzelf denkt.

Spiritualiteit

Dit is het hoogste niveau, het fundament van ons bestaan. Het verwijst naar het grotere geheel, waarvan je deel uitmaakt.  Er worden vragen gesteld als: “waarom zijn wij hier?” en “wat is de zin van ons bestaan?” Op dit niveau heeft men het ook wel eens over een levensopdracht, ofwel een missie.
Een verandering op dit niveau heeft onherroepelijk vele gevolgen op alle andere niveaus.

Wat kun je met dit model?

Als er een probleem is, ligt de oplossing van dat probleem vaak op een ander niveau dan het niveau van het gepresenteerde probleem. Als je bijvoorbeeld gedrag wilt veranderen, kijk dan niet alleen naar het gedrag zelf, maar onderzoek bijvoorbeeld achterliggende vaardigheden en overtuigingen. Je overtuigingen bepalen namelijk je vaardigheden, je vaardigheden je gedrag en je gedrag heeft weer invloed op je omgeving.

Belangrijk om te onthouden is dus dat een verandering op een hoger niveau altijd automatisch een verandering op lager niveau tot gevolg heeft. Een verandering op lager niveau kan soms een verandering op hoger niveau veroorzaken.

Tevens is het belangrijk dat er sprake is van een zekere “alignment”. Dat wil zeggen dat alle niveaus samenwerken en elkaar ondersteunen. Een zakenman mag dan bijvoorbeeld geloven dat hij een topmanager kan worden, hij zal daarbij ook de bijbehorende bekwaamheden en gedragingen moeten ontwikkelen. Wanneer de logische niveaus met elkaar in overeenstemming zijn, dan uit zich dit in congruent gedrag. Het draait allemaal om het evenwicht.